Ten artykuł ma charakter informacyjny — nie stanowi porady medycznej. W celu diagnozy lub leczenia skonsultuj się ze specjalistą.
Jak to jest żyć i myśleć, gdy masz ADHD? Cóż, czasem czujesz się, jakbyś przyleciał(a) z innej galaktyki. Zawsze czułeś(aś) się, jakbyś nadawał(a) na innych falach niż wszyscy. Nauka, komunikacja, zapamiętywanie – wszystko było inne niż u „zwyklaków”... Brzmi znajomo? Są różni ludzie na świecie, i to jest w porządku. Czy bycie „zwykłym” naprawdę jest tego warte?🙂
Więc jeśli nazywano cię kimś, komu „jednym uchem wleciało, drugim wyleciało”, „bujającym w obłokach” lub „nieprzewidywalnym”, gratulacje – należysz do plemienia ADHD.
Zanurzmy się w unikalny świat myślenia osób z ADHD.
Czy osoby z ADHD myślą inaczej?
Krótka odpowiedź: tak. Jako zaburzenie neurorozwojowe, ADHD jest prawdopodobnie spowodowane różnicami w mózgu, które wpływają na sposób myślenia i postrzegania świata. [1]
Oto co wiemy: niektóre części mózgu, takie jak płat czołowy, rozwijają się wolniej. Dlatego niektóre dzieci mogą mieć nieco mniejszy płat czołowy w porównaniu do rówieśników. Ta część mózgu z ADHD odpowiada za złożone myślenie – to ona zajmuje się organizacją i planowaniem, co, jak nietrudno się domyślić, będzie wyglądać inaczej u osób z ADHD w przyszłości.
Niedobór dopaminy to kolejny powód odmiennych sposobów myślenia. Odgrywa kluczową rolę w uwadze, motywacji i systemie nagrody. Na przykład, osoby z ADHD potrafią godzinami skupiać się na jednej rzeczy, nie zdając sobie z tego sprawy i ignorując wszystko wokół. To prawdopodobnie różni się od osób neurotypowych, które nie mają problemu z ustalaniem priorytetów i wykonywaniem zadań.
Ale widzenie rzeczy inaczej nie oznacza, że się mylisz. To raczej unikalne okablowanie mózgu, unikalny sposób myślenia. Badania pokazują, że osoby z ADHD są mniej skłonne do zagłębiania się w szczegóły pomysłów, a zamiast tego skupiają się na generowaniu nowych. Woleliby sami rozwijać pomysły – to dobry przykład sposobu myślenia z ADHD. [2]
Więcej przykładów by się przydało, prawda? Zanurzmy się w intrygujący świat tego, jak faktycznie myśli osoba z ADHD.
Myślenie „Szybcy i wściekli”
Czy spotkałeś(aś) kiedyś kogoś, kto wydaje się kipieć energią, a może to ty jesteś tym „szybkim myślicielem”? Jeśli tak, to możesz być osobą z ADHD z dominującą nadpobudliwością-impulsywnością. To cecha ADHD, która sprawia, że rzeczy dzieją się bardzo szybko, ale utrudnia życie osobom nią dotkniętym. Możesz mieć objawy takie jak trudności z usiedzeniem w miejscu, bycie niespokojnym lub wiercącym się, i mówienie więcej niż inni.
Prawdę mówiąc, osoby z ADHD często mają słabą kontrolę impulsów, ponieważ szlaki neuronalne, które powinny powstrzymywać impulsy, są ospałe. Z tego powodu nie zawsze możesz kontrolować swoje zachcianki. W rezultacie osoby z ADHD częściej robią coś, a potem tego żałują.
Myślenie skoncentrowane na teraźniejszości
Niektórzy z was z ADHD nie mają niezawodnego poczucia czasu, więc wszystko dzieje się teraz albo wcale, prawda? Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość mieszają się ze sobą, zamiast pozostawać na swoich torach. A wyznaczanie długoterminowych celów może być ba-a-ardzo trudne?
To nie tak, że po prostu nie chcesz przestrzegać zasad; po prostu nasze mózgi są tak skonstruowane, by przeskakiwać między myślami i pomysłami, co sprawia, że czujesz się trochę jak nieliniowy myśliciel i masz „ślepotę czasową”.
Myślenie typu „Zaraz, co ja robiłem(am)?”
W świecie ADHD, koncepcja stałości przedmiotu – czyli idei, że przedmioty istnieją, nawet gdy ich nie widać – może czasem objawiać się w nieoczekiwany sposób. Dla osoby z ADHD, skupienie na zadaniach, obowiązkach czy osobistych przedmiotach może nie zawsze utrzymywać stałą obecność w twoim umyśle. To jak mentalna wersja zgubienia kluczy, a potem zapomnienia, gdzie je położyłeś(aś).
Ważne rzeczy mogą nie zajmować stałego miejsca w twoich myślach, co prowadzi do chwil zapomnienia lub uczucia, że rzeczy wymykają się z pola widzenia, gdy nie są bezpośrednio w zasięgu wzroku. To może sprawić, że planowanie i organizacja przypominają trochę grę w chowanego, gdzie rzeczy pojawiają się i znikają z mentalnego pola widzenia.
Intensywne, głębokie myślenie
Czy zdarzyło ci się kiedyś tak bardzo w coś wciągnąć, że zapomniałeś(aś) o świecie wokół? To właśnie włącza się hiperfokus. Mózgi z ADHD potrafią stać się super-poważne, skupiając się na jednej rzeczy, dopóki nie zostanie ukończona. Czasem prowadzi do tego prokrastynacja.
Podczas gdy osoba neurotypowa może chętnie zabrać się za zadanie, które musi wykonać, osoba z ADHD za każdym razem, gdy musi wypełnić formularz podatkowy, wpadnie w króliczą norę najbardziej szalonych filmików na YouTube.
Umysł marzyciela
Żyjąc z ADHD z przewagą nieuwagi, możesz mieć trudności ze skupieniem uwagi lub utrzymaniem koncentracji przez dłuższy czas. Możesz też sprawiać wrażenie zapominalskiego, niezorganizowanego lub unikać zadań wymagających wysiłku umysłowego.
Wygląda na to, że winę za to ponosi obszar mózgu o nieco podstępnej funkcji – „płat czołowy”. To on kontroluje koncentrację, uczenie się i pamięć. Prawdopodobnie dlatego często zapominamy o różnych rzeczach lub nie doprowadzamy ich do końca.
Ale szczerze mówiąc, osoby z ADHD tak naprawdę nie mają problemów ze skupieniem. W rzeczywistości trudno nam skoncentrować się na rzeczach, na których nam nie zależy 😎 (sprawdź o hiperfokusie powyżej).
Myślenie dywergencyjne
Wyobraź sobie: twój mózg to jak pokaz fajerwerków, eksplodujący milionem pomysłów naraz. To właśnie myślenie dywergencyjne w akcji. Mózgi osób z ADHD są fantastyczne w generowaniu mnóstwa kreatywnych rozwiązań problemów. Badania wykazały również, że ADHD jest związane z myśleniem dywergencyjnym w wyniku braku kontroli nad myślami [3].
Wielu znanych twórców i sławnych ludzi, u których podejrzewano ADHD (artyści, muzycy i pisarze), wykorzystywało swoją nieograniczoną energię i unikalne perspektywy do tworzenia arcydzieł, ponieważ byli neuroatypowi.
Myślenie asocjacyjne
Czy zdarzyło ci się łączyć kropki, o których inni nawet nie wiedzieli, że istnieją? Witaj w świecie myślenia asocjacyjnego. Mózgi osób z ADHD potrafią tworzyć zaskakujące i nieoczekiwane połączenia między pomysłami.
Powiedzmy, że rozmawiasz o swoim ulubionym hobby, na przykład malowaniu. Twój umysł może przeskoczyć do kolorów, potem do ostatniej wizyty w galerii sztuki, a nagle wspominasz kumpla, który też kocha sztukę. Ta niesamowita zdolność łączenia myśli, które na pierwszy rzut oka wydają się niepowiązane, to również supermoc osób z ADHD.
Podsumujmy
Dla większości dorosłych z ADHD, słyszenie, że myślą inaczej, jest dla nich czymś naturalnym. Od rodziców po szefów, każdy wyrażał swoją opinię, mówiąc: „Nie pasujesz do schematu, mój drogi. Musisz trzymać się zasad, jeśli chcesz odnieść sukces”.
W rzeczywistości to prawda – myślenie z ADHD to coś więcej niż tylko inność. To wir kreatywności, skupienie na tym, co ważne, szybkie podejmowanie decyzji i mistrzowska zdolność łączenia kropek.
Dołącz do naszych wspaniałych ekip i plemion podobnie myślących osób, gdzie nigdy nie będziesz oceniany za to, kim jesteś. To nasze wspierające społeczności osób z ADHD, gdzie dzielimy się śmiechem, wpadkami i wskazówkami, jak ogarniać obowiązki bez stresu. I dzielimy się memami, które są legitne, no ba!
Pamiętaj, ADHD jest tak unikalne jak odcisk palca. Wpasowywanie się w schematy jest przereklamowane 😏 Zaakceptuj swoje dziwactwa i świętuj to, co czyni cię TOBĄ z aplikacją Numo ADHD!
Źródła
1.The Lancet Psychiatry. Subcortical brain volume differences in participants with attention deficit hyperactivity disorder in children and adults: a cross-sectional mega-analysis
2.Personality and Individual Differences. Creative style and achievement in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder
3. Journal of Personality and Social Psychology. Decreased Latent Inhibition Is Associated With Increased Creative Achievement in High-Functioning Individuals.
